काठमाडौ । २०४१ सालमा बाग्लुङको अमलाचौरबाट चप्पल पडकाउँदै ३५०० रुपैयाँ खल्तिमा लिएर काठमाडौं छिरेका विवादित व्यापारी चन्द्र प्रसाद ढकाल अहिले अरबौंका मालिक बनेका छन्। उनको यो चमत्कारीक उडानको रहस्य विस्तारै खुल्दै गएको छ। अवैधानिक हुण्डी कारोबारबाट व्यापार सुरु गरेका ढकालले कसरी सम्पूर्ण राज्य संयन्त्रलाई आफ्नो पक्षमा पारेर कमाउने धन्दा चलाएका छन् भन्ने विषय चन्द्रागिरी जग्गा प्रकरणले स्पष्ट पारेको छ।
हुण्डी कारोबारबाट सुरु भएको यात्रा
चन्द्र प्रसाद ढकालको व्यापारिक यात्रा सिधा-साधा तरिकाले नभई अवैधानिक हुण्डी कारोबारबाट सुरु भएको बताइन्छ। काठमाडौं प्रवेश गरेपछि उनले विदेशबाट पैसा ल्याउने र पठाउने गैरकानुनी कारोबारमा हात हाले। त्यो समयमा बैंकिङ प्रणाली कमजोर भएकाले हुण्डीमार्फत पैसाको कारोबार गर्न सजिलो थियो। यही अवैध कारोबारले उनलाई केही वर्षमै आर्थिक रूपले मजबुत बनायो।
राजनीतिक पहुँच र राज्य संयन्त्रको प्रयोग
ढकालको सफलता व्यक्तिगत क्षमता भन्दा पनि उनको राजनीतिक पहुँचका कारण सम्भव भएको देखिन्छ। नेपालका उच्च राजनीतिक नेतृत्वसँग राम्रो सम्बन्ध राख्दै उनले आफूलाई सुरक्षित बनाए। राजनीतिक आडमा उनले बैंकिङ, निर्माण, पर्यटन, बीमा लगायतका क्षेत्रमा आफ्नो साम्राज्य विस्तार गरे।
चन्द्रागिरी जग्गा प्रकरण: ढकालको प्रभावको प्रत्यक्ष उदाहरण
हालै चर्चामा आएको चन्द्रागिरी जग्गा प्रकरणले चन्द्र प्रसाद ढकालले राज्य संयन्त्रलाई कसरी आफ्नो फाइदामा प्रयोग गरे भन्ने स्पष्ट पार्छ। करोडौंको सरकारी सम्पत्तिलाई आफ्नो प्रभाव प्रयोग गरी निजी स्वामित्वमा ल्याउनु उनको शक्तिशाली नेटवर्कको उदाहरण हो।
बैंकिङ साम्राज्य र आर्थिक खेल
ढकालले बैंकिङ क्षेत्रमा समेत ठूलो हस्तक्षेप गरेका छन्। उनको नेतृत्वमा रहेका वित्तीय संस्थाहरूमा अनियमितता, कर्जाको दुरुपयोग, आन्तरिक राजनीतिक दबाबजस्ता कुराहरू समय-समयमा चर्चामा आउने गरेका छन्।
निष्कर्ष
चन्द्र प्रसाद ढकालको यात्रा एउटा उदाहरणीय सफलताको कथा मात्र होइन, नेपालको राजनीतिक-आर्थिक संरचनाको वास्तविक चित्रण पनि हो। कानुनी प्रक्रिया, राजनीतिक आड, आर्थिक पहुँच र रणनीतिक खेलहरूमार्फत कसरी एउटा सामान्य व्यक्ति अरबौंको मालिक बन्न सक्छ भन्ने उनको कथाले देखाउँछ। अहिले खुल्दै गएको रहस्यले नेपालमा शक्ति र पैसाको खेल कसरी चल्छ भन्ने विषय उजागर गरेको छ।
